Hoe vaak kun je naar de sauna?
Door het team van Find My Sauna·
Bijgewerkt ·
7 min leestijd
Eén keer per week als traktatie, of bijna elke dag als gewoonte? Het onderzoek naar sauna en gezondheid geeft een opvallend duidelijke aanwijzing over de frequentie, met één belangrijke kanttekening. Dit is wat de studies vonden, hoe vaak Finnen echt gaan en hoe je een routine opbouwt die bij je past.
Het korte antwoord
Voor de meeste gezonde volwassenen zijn 2–3 saunabezoeken per week een goed richtpunt. 4 keer of vaker kan ook als je dat prettig vindt. In een grote Finse studie hadden mannen die 2–3 keer per week naar de sauna gingen 22% minder kans op plotselinge hartdood dan mannen die één keer per week gingen. Bij 4–7 keer per week was het verschil 63%. Deze cijfers laten een verband zien, geen bewijs dat de sauna het verschil veroorzaakte. Ben je nieuw, begin dan met één of twee keer per week en korte rondes en bouw het rustig op.
Wat de Finse studies vonden
Bijna al het bewijs over hoe vaak je naar de sauna zou kunnen gaan, komt uit de Kuopio Ischaemic Heart Disease Risk Factor Study in Oost-Finland. De onderzoekers legden in de jaren 1980 de gewoonten van mannen van middelbare leeftijd vast en volgden hen ongeveer 20 jaar. Hun sauna’s waren gemiddeld ongeveer 79 °C (174 °F). Als je de mannen vergelijkt op basis van hoe vaak ze gingen:
| Uitkomst, vergeleken met één keer per week | 2–3 keer per week | 4–7 keer per week |
|---|---|---|
| Plotselinge hartdood | 22% lager | 63% lager |
| Hoge bloeddruk ontwikkelen | 24% lager | 46% lager |
De cijfers over hartdood komen uit een artikel uit 2015 in JAMA Internal Medicine over 2,315 mannen van 42–60 jaar. In hetzelfde artikel hadden mannen die 4–7 keer per week gingen tijdens de studie 40% minder kans om door welke oorzaak dan ook te overlijden. Het resultaat over bloeddruk komt uit een artikel uit 2017 in het American Journal of Hypertension. Andere artikelen uit dezelfde studie vonden 66% minder kans op dementie bij 4–7 saunabezoeken per week; een analyse uit 2018 waarin ook vrouwen meededen vond 61% minder kans op een beroerte. Het patroon was telkens hetzelfde: vaker gaan hing samen met betere uitkomsten.
Ook de duur maakte verschil, al was dat kleiner. Mannen die langer dan 19 minuten bleven hadden ongeveer half zoveel kans op plotselinge hartdood als mannen die minder dan 11 minuten bleven. Meer over wat dit voor je hart betekent lees je bij de voordelen van de sauna.
Waarom je voorzichtig moet zijn met de cijfers
- Een verband is geen bewijs. Mannen die bijna elke dag naar de sauna gingen waren misschien gezonder, welvarender of meer ontspannen op manieren die de onderzoekers niet volledig konden meten, ook al corrigeerden ze onder meer voor beweging, roken en inkomen.
- De groep die het vaakst ging was klein. Van de 2,315 mannen in het artikel uit 2015 gingen er maar 201 4–7 keer per week. De meesten, 1,513, gingen 2–3 keer.
- Vooral Finse mannen. De resultaten komen van mannen van middelbare leeftijd in traditionele Finse sauna’s. Over vrouwen, jongere mensen en andere soorten sauna weten we minder.
Dat maakt de bevindingen niet waardeloos. ‘Vaker gaan hangt samen met een betere gezondheid’ is een eerlijke samenvatting; ‘je moet vijf keer per week gaan’ niet.
Hoe vaak Finnen echt gaan
Finland heeft volgens de Finse overheid ongeveer 3.2 miljoen sauna’s voor 5.5 miljoen inwoners. De Finse saunacultuur kwam in 2020 op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Volgens een overzicht uit 2018 in Mayo Clinic Proceedings gaat een doorsnee Fin minstens één keer per week naar de sauna, en zijn 2–3 bezoeken per week gemiddeld. Veel Finnen hebben thuis of in hun appartementencomplex een sauna, waardoor vaak gaan eenvoudig is.
Een schema voor beginners
- Week 1–2: één of twee keer per week. Eén of twee rondes van 5–10 minuten, met een koele douche en een rustpauze ertussen.
- Week 3–4: twee of drie keer per week. Rondes van 10–15 minuten als je je goed voelt.
- Daarna: zo vaak als je prettig vindt en in je agenda past. Luister naar je lichaam in plaats van je op een doelgetal te richten.
Voor de duur van een saunabezoek lees je hoe lang je in de sauna blijft.
Weekplannen
| Plan | Hoe vaak | Per bezoek |
|---|---|---|
| Drukke week | Één keer | 2–3 rondes, met voldoende rust ertussen |
| Vaste gewoonte | 2–3 keer | 2–3 rondes |
| Zoals de Finse groep die vaak ging | 4–7 keer | 1–2 rondes, matige warmte |
Als je sport, kan een sauna na duurtraining goed passen. Denk je eraan dagelijks te gaan? Dat bespreken we apart in is elke dag naar de sauna gaan verantwoord?
Infrarood versus traditionele sauna
Alle bovenstaande bevindingen over frequentie komen uit onderzoek naar traditionele Finse sauna’s. Niemand heeft gebruikers van infraroodsauna’s tientallen jaren gevolgd. We weten dus niet of hetzelfde patroon voor hen geldt.
Het dichtst in de buurt komt Waontherapie, die in Japanse ziekenhuizen wordt gebruikt bij hartfalen: 15 minuten in een verre infraroodsauna van 60 °C (140 °F), gevolgd door 30 minuten rust onder een deken. In onderzoeken deden patiënten dit dagelijks gedurende één of twee weken onder medisch toezicht. Dat suggereert dat frequente, milde infraroodsessies goed worden verdragen, maar zegt niet wat voor een gezond persoon het beste is. Infraroodsessies zijn milder, waardoor meerdere bezoeken per week meestal goed te doen zijn. Meer lees je bij wat is een infraroodsauna?
Tekenen dat je te veel doet
- Je voelt je naderhand uitgeput in plaats van ontspannen.
- Je krijgt na een sessie hoofdpijn of wordt duizelig.
- Je urine is donker, je mond is droog of je dorst verdwijnt niet. Je drinkt niet genoeg.
- Je slaapt slechter in plaats van beter.
- Je huid is droog en jeukt.
Ga minder vaak, blijf korter of kies een lagere temperatuur en kijk of de klachten verdwijnen.
Wie voorzichtig moet zijn
Bespreek regelmatig saunagebruik met een arts als je zwanger bent, een hartaandoening of instabiele bloeddruk hebt, of medicijnen gebruikt die de bloeddruk of het zweten beïnvloeden. Mannen met een kinderwens kunnen overwegen minder vaak te gaan: in een kleine Italiaanse studie uit 2013 verlaagden twee sessies van 15 minuten per week gedurende drie maanden het aantal zaadcellen en hun beweeglijkheid. Binnen zes maanden na het stoppen herstelden die waarden. Ga nooit naar de sauna nadat je alcohol hebt gedronken.
Deze gids geeft algemene informatie, geen medisch advies.
Waar je een sauna vindt
Find My Sauna vermeldt 3,662 locaties met een Finse sauna, van stadszwembaden tot havensauna’s. Deze steden hebben er het meest:
Gellerupbadet
Aarhus · Sauna bij het plaatselijke zwembad
Damp Sauna Østraadt Havn
Stavanger · Dagelijks gezamenlijke sessies
Oslo Badstuforening Kroloftet
Oslo · Sauna’s aan de rivier
Veelgestelde vragen
Hoe vaak per week kun je naar de sauna?
Twee of drie keer per week is voor de meeste gezonde volwassenen een goed richtpunt. In Finse studies hing 4 tot 7 keer per week samen met het laagste risico op hartziekten.
Is één keer per week genoeg?
Ook één keer per week kan de moeite waard zijn. Het was de gewoonte van de vergelijkingsgroep in de Finse studies. Vaker gaan hing samen met een betere hartgezondheid.
Hoe vaak moet een beginner naar de sauna?
Ga de eerste paar weken één of twee keer per week en houd de rondes kort. Bouw op naar twee of drie keer als je je goed voelt.
Hoe vaak kun je een infraroodsauna gebruiken?
Even vaak als een traditionele sauna, of vaker, omdat de sessies milder zijn. Er is geen langlopend onderzoek dat de beste frequentie vaststelt.
Kun je te vaak naar de sauna gaan?
Je kunt te ver gaan als je niet genoeg drinkt, te lang blijft of gaat wanneer je ziek bent. Vermoeidheid, duizeligheid of hoofdpijn zijn signalen om te minderen.
