Kun je elke dag naar de sauna?

Sommige mensen behandelen de sauna als tandenpoetsen: elke avond, zonder discussie. Als jij die gewoonte ook hebt en je afvraagt of het te veel is, dan is het onderzoek overwegend geruststellend. Een paar zaken moet je goed doen en soms kun je een dag beter overslaan.

Wie elke dag naar de sauna gaat

Finland is de voor de hand liggende plek om te kijken. Het land heeft ongeveer 3.2 miljoen sauna’s voor 5.5 miljoen mensen, veel ervan in privéhuizen en appartementencomplexen. Daardoor vraagt dagelijks saunagebruik nauwelijks meer planning dan dagelijks douchen. Toch vormen dagelijkse bezoekers een minderheid. Een overzicht uit 2018 in Mayo Clinic Proceedings schatte het gemiddelde Finse gebruik op 2–3 keer per week. In de grote Kuopio-studie onder 2,315 mannen van middelbare leeftijd gingen 201 mannen 4–7 keer per week, minder dan één op de tien.

Buiten Finland zijn dagelijkse bezoekers vaak mensen met een sauna thuis, sportschoolleden die iedere training met warmte afsluiten en vaste bezoekers van openbare sauna’s met ruime openingstijden.

Wat onderzoek zegt over dagelijks gebruik

Het beste bewijs komt uit de Kuopio-studie, die Finse mannen ongeveer 20 jaar volgde. Vergeleken met mannen die één keer per week gingen had de groep die 4–7 keer ging:

• 63% minder kans op plotselinge hartdood
• 40% minder kans om tijdens de studie door welke oorzaak dan ook te overlijden
• 46% minder kans om hoge bloeddruk te ontwikkelen
• 66% minder kans op dementie

Houd twee dingen in gedachten. Ten eerste zijn dit verbanden, geen bewijs: mensen die vaak naar de sauna gingen waren misschien ook op andere manieren gezonder. Ten tweede zaten 4 en 7 bezoeken in dezelfde groep. De studie kan dus niet zeggen of elke dag beter is dan vier keer per week. Ze laat wel zien dat regelmatig gebruik niet met een slechtere gezondheid samenhing. Voor meer over de frequentie lees je hoe vaak kun je naar de sauna?

Dagelijkse warmte wordt ook als behandeling gebruikt. Patiënten met hartfalen kregen in Japanse ziekenhuizen Waontherapie: eenmaal per dag gedurende één of twee weken 15 minuten in een verre infraroodsauna van 60 °C (140 °F), gevolgd door 30 minuten onder een deken. Dat gebeurde onder medisch toezicht, niet als routine thuis, maar laat zien dat milde warmte vaak goed kan worden verdragen.

Voldoende drinken

Dit is het belangrijkste praktische punt bij dagelijks gebruik. In een studie uit 1976 met 60 vrijwilligers kostten 20 minuten in een Finse sauna van 80–90 °C (176–194 °F) gemiddeld ongeveer 0.46 kg zweet. Sommige mensen verloren veel meer. Als je dat elke dag doet zonder het vocht aan te vullen, zul je het merken.

• Drink na elke sessie een of twee glazen water, meer als je veel zweet.
• Kijk naar je urine. Lichtgeel is goed. Donkergeel betekent dat je meer moet drinken.
• Eet normaal. Gewone maaltijden vullen verloren zout aan. Als je ook hard traint en veel zweet, kan een drank met elektrolyten helpen.

Het gewicht dat je tijdens een sessie verliest, is water, geen vet. Meer lees je in helpt de sauna om af te vallen?

Dagelijkse sessies matig houden

Een dagelijks saunabezoek hoeft geen spadag van twee uur te zijn. Eén of twee rondes van 10–15 minuten zijn genoeg. Bewaar langere sessies, extra rondes en de heetste banken voor dagen waarop je daarna tijd hebt om uit te rusten. Sla je een dag over, dan verlies je niets: de studies maten gewoonten over jaren, geen ononderbroken reeks.

Dagelijks saunagebruik en training

Een sauna na het sporten is een van de meest voorkomende dagelijkse gewoonten en past goed bij duurtraining:

• In een kleine studie uit 2007 konden zes hardlopers die drie weken lang na de training ongeveer 30 minuten in de sauna zaten 32% langer lopen tot uitputting. Hun bloedplasmavolume steeg met ongeveer 7%.
• Een Finse studie uit 2015 onder 10 mannen vond dat een verre infraroodsauna het herstel na duurtraining hielp, maar geen verschil maakte na krachttraining.

Als je met gewichten traint, moet je vooral op de koude letten, niet op de warmte. Een studie uit 2015 vond dat geregeld koud water meteen na krachttraining over 12 weken de toename van spieren en kracht verminderde. Bevat je dagelijkse routine ook een koudwaterbad, houd dat dan een paar uur gescheiden van je krachttraining. Vul na een lange hardloopsessie op een warme dag eerst je vocht aan voordat je de sauna ingaat. Onze gids sauna voor of na het sporten behandelt het tijdstip.

Wanneer je een dag overslaat

• Je hebt koorts, buikgriep of voelt je echt ziek.
• Je hebt alcohol gedronken. Alcohol speelt een rol bij veel sterfgevallen in sauna’s.
• Je bent al uitgedroogd, bijvoorbeeld na een lange training in de warmte.
• Je was de vorige dag duizelig of misselijk in de sauna of kreeg hoofdpijn.
• Je hebt er gewoon geen zin in. Een gewoonte moet ontspannend zijn en geen verplichting worden.

Wie voorzichtig moet zijn

• Zwangerschap. Overleg met je verloskundige of arts voordat je geregeld een sauna gebruikt.
• Hartaandoeningen, bloeddrukproblemen of een recente hartaanval of beroerte. Vraag eerst je arts.
• Medicijnen die de bloeddruk, hartslag of het zweten beïnvloeden.
• Mannen met een kinderwens. In een kleine Italiaanse studie uit 2013 verlaagden twee sessies van 15 minuten per week gedurende drie maanden het aantal zaadcellen en hun beweeglijkheid. Beide herstelden binnen zes maanden na het stoppen.
• Kinderen. Korte sessies op een lagere bank, met een volwassene.

Deze gids geeft algemene informatie, geen medisch advies.

Sauna’s voor een dagelijkse gewoonte

Een dagelijkse gewoonte is het makkelijkst met een sauna vlak bij huis of werk en ruime openingstijden. Enkele voorbeelden:

Pust Kadettangen

Oslo · Gezamenlijke sauna aan zee

Bislet Bad & Trening

Oslo · Historisch stadsbad

Sickla Bastun

Stockholm · Zelfbediening, dagelijks open

Veelgestelde vragen