Zoutkamers en halotherapie: werken ze?
Door het team van Find My Sauna·
Bijgewerkt ·
7 min leestijd
Gloeiende muren van roze zoutblokken zie je nu in spa's, Koreaanse badhuizen en herstelstudio's. Sommige zijn rustige kamers waar een apparaat fijne zoutdeeltjes in de lucht blaast. Andere zijn hete sauna's die met zout zijn bekleed. Ze worden met dezelfde claims over de ademhaling aangeprezen, maar ze zijn niet hetzelfde.
Het korte antwoord
Halotherapie betekent het inademen van kleine deeltjes droog zout, meestal in een kamer waar een apparaat, een halogenerator, het zout fijnmaalt en in de lucht verspreidt. Een Himalayazoutsauna is anders: een hete ruimte met muren van zoutblokken, zonder apparaat dat zout in de lucht brengt. Het bewijs voor halotherapie is beperkt. Een overzicht van COPD-onderzoek vond maar één gerandomiseerde proef en een Cochrane-overzicht van zoutgrotten bij astma vond te weinig bewijs om een oordeel te geven. Twee kleine astmaproeven vonden enig voordeel voor de gevoeligheid van de luchtwegen, maar niet voor de longfunctie. Geniet van de rustige, mooie ruimte, maar vervang je inhalatiemedicijnen er niet door.
Wat halotherapie is
Halotherapie is het inademen van zeer fijn, droog zout. Het idee komt van speleotherapie: tijd doorbrengen in echte zoutmijnen en grotten. In de 19e eeuw begon Feliks Boczkowski, arts bij de zoutmijn Wieliczka nabij Krakau, patiënten met het zout uit de mijn te behandelen. De zoutwinning stopte in 1996, maar ondergronds is nog steeds een kuuroord, vooral voor mensen met ademhalingsproblemen.
Moderne halotherapie bootst de grot boven de grond na. Een halogenerator maalt zout fijn en blaast de deeltjes een ruimte in, waar je tijdens een sessie zit of ligt. Volgens de theorie trekt het zout water naar de bekleding van je luchtwegen en maakt het slijm los. Volgens de American Lung Association kan het effect verder gaan dan placebo, maar zijn er geen op bewijs gebaseerde bevindingen waarop richtlijnen kunnen steunen.
Zoutgrotten, zoutkamers en zoutsauna’s
Dit kun je onder het etiket 'zout' tegenkomen:
- Zoutmijnen en grotten. Echte ondergrondse kamers, zoals Wieliczka. Dit is speleotherapie, met een lange traditie in Oost-Europa.
- Halotherapiekamers. Vaak zoutgrotten genoemd, hoewel ze binnen zijn gebouwd. Ze hebben muren van zoutblokken, vaak een vloer met los zout, ligstoelen en een halogenerator.
- Himalayazoutsauna's. Een hete sauna met muren van zoutblokken, meestal van achteren verlicht. Zonder halogenerator adem je hete, droge lucht in. Claims dat zoutlampen en -blokken gezondheidsbevorderende ionen afgeven, hebben geen wetenschappelijke basis.
- Zoutkamers in Koreaanse badhuizen. Jjimjilbangs hebben meestal verschillende verwarmde ruimtes en vaak ook een zoutkamer. Je gebruikt ze in het T-shirt en de korte broek die de spa je geeft.
Ga je voor je ademhaling, vraag dan of de ruimte een halogenerator heeft. Zo niet, beschouw het dan als een sauna met mooie muren. Lees sauna versus stoombad voor de verschillen tussen droge en vochtige hitte.
Wat Himalayazout is
Ondanks de naam komt het niet uit de Himalaya. Het meeste wordt gewonnen in de Salt Range van Punjab in Pakistan, rond de mijn van Khewra. Volgens analyses bestaat zout uit Khewra voor 96–99% uit natriumchloride, dezelfde stof als keukenzout. Sporen van andere mineralen geven het de roze tot rode kleur. Het vormt een mooie muur, maar heeft geen bewezen gezondheidsvoordelen boven ander zout.
Het bewijs: COPD
In 2014 beoordeelde een onderzoeksteam halotherapie bij chronische obstructieve longziekte in de International Journal of COPD. Van de 151 gevonden artikelen voldeed slechts één gerandomiseerde gecontroleerde proef aan hun criteria. Die mat vooral markers van het immuunsysteem in het bloed. Hun conclusie: halotherapie kan niet worden aanbevolen bij COPD totdat er onderzoeken van hoge kwaliteit zijn.
Het bewijs: astma en andere aandoeningen
- Cochrane-overzicht, zoutgrotten bij astma. Het vond drie proeven met 124 kinderen, waarvan slechts één van redelijke kwaliteit. Twee rapporteerden een kortdurende verbetering van de longfunctie, maar volgens de beoordelaars liet het bewijs geen betrouwbare conclusie toe. Zoekopdrachten tot 2006 vonden niets nieuws.
- Volwassenen met astma, 2006. In een kleine proef in het tijdschrift Allergy gingen 32 mensen die al inhalatiecorticosteroïden gebruikten naar een zoutkamer of placebokamer, gedurende twee weken vijf keer per week 40 minuten. De gevoeligheid van de luchtwegen verbeterde in de zoutgroep. De piekstroom en FEV1, een standaardtest voor de longfunctie, veranderden niet.
- Kinderen met lichte astma, 2017. Een dubbelblinde pilotstudie met 55 kinderen van 5–13 jaar vergeleek een zoutkamer met halogenerator met dezelfde kamer zonder het apparaat, gedurende 14 sessies. Gevoeligheid van de luchtwegen en kwaliteit van leven verbeterden met zout; spirometrie en ontsteking van de luchtwegen niet. De auteurs vroegen om grotere onderzoeken.
- Bronchiëctasieën. Een klein voor-en-naonderzoek uit 2013 vond na twee maanden geen verandering in longfunctie, loopafstand of kwaliteit van leven, al was ongeveer twee derde van de patiënten tevreden en wilde het opnieuw doen.
Dat laatste punt vat veel onderzoek samen. Mensen genieten vaak van halotherapie en voelen zich beter, maar meetbare veranderingen in de ademhaling zijn klein of ontbreken.
Hoe een sessie verloopt
In een halotherapiekamer zit of lig je in gedempt licht, vaak met muziek, terwijl fijn zout door de lucht zweeft. In een Himalayazoutsauna verloopt het als een gewone saunasessie: rondes van 10–15 minuten met pauzes. Circle Wellness op Granville Island in Vancouver houdt zijn sauna met zoutmuren bijvoorbeeld rond 50 °C, als deel van een privécircuit met een koud dompelbad.
Wie extra voorzichtig moet zijn
- Astma. Ingeademd geconcentreerd zout kan bij sommige mensen met astma de luchtwegen doen vernauwen. Laboratoria die zoute nevel voor tests gebruiken, geven patiënten eerst een luchtwegverwijder. Neem je noodinhalator mee, stop nooit met je gewone medicijnen en ga weg als je begint te piepen bij het ademen.
- Andere longaandoeningen. Overleg met je arts voordat je halotherapie probeert bij COPD, bronchiëctasieën of cystische fibrose. Ook de American Lung Association raadt aan het eerst met een arts te bespreken.
- Infecties en koorts. Blijf thuis. De American Lung Association waarschuwt ook dat warme, slecht onderhouden zoutkamers bacteriegroei kunnen bevorderen. Kies dus een schone, goed beheerde locatie.
- Hete zoutsauna's. De gewone saunaregels gelden: raadpleeg een arts als je zwanger bent, een hartaandoening hebt of bloeddrukmedicijnen neemt, en sla de sauna over na alcohol.
- Kinderen. Vraag het eerst aan de arts van je kind, vooral bij astma.
Deze gids bevat algemene informatie en is geen medisch advies.
Waar vind je een zoutsauna?
Find My Sauna vermeldt 133 locaties met een Himalayazoutsauna of zoutkamer. Deze steden hebben de meeste:
Yu Spa
San Diego · Koreaanse spa met zoutsauna
AetherHaus
Vancouver · Zoutsauna met Aufguss
Cedar & Steam South
Calgary · Zoutsauna en stoombad
Veelgestelde vragen
Werkt halotherapie echt?
Het bewijs is zwak. Kleine proeven suggereren dat de gevoeligheid van de luchtwegen bij sommige mensen met astma kan afnemen, maar een betere longfunctie is niet aangetoond en er is geen goed bewijs bij COPD.
Is een Himalayazoutsauna hetzelfde als halotherapie?
Nee. Een zoutsauna is een hete ruimte met zoutmuren. Bij halotherapie verspreidt een apparaat fijn zout in de lucht die je inademt.
Is een zoutkamer goed bij astma?
Ze kan de gevoeligheid van de luchtwegen misschien een beetje verminderen, maar bij sommige mensen ook klachten uitlokken. Neem je noodinhalator mee en blijf je gewone medicijnen gebruiken.
Hoelang duurt een sessie in een zoutkamer?
Dat verschilt per locatie. In een astmaproef met volwassenen duurden sessies 40 minuten. Houd het in een hete zoutsauna bij gewone rondes van 10–15 minuten.
Geven Himalayazoutlampen gezonde ionen af?
Claims daarover hebben geen wetenschappelijke basis. Een zoutlamp is een lampje in een uitgehold stuk zout.
