Beschadigt de sauna je haar?

Kijk rond in een drukke Finse of Baltische sauna en je ziet mensen met vilten hoeden die zo op het hoofd van een tuinkabouter zouden passen. Het is geen modieuze keuze. Ze beschermen hun hoofd tegen de hitte, en sommigen denken ook aan hun haar.

Wat saunahitte met je haar doet

Haar bestaat grotendeels uit een eiwit dat keratine heet. Daaromheen ligt een buitenste laag van overlappende cellen, de haarschubben. Gezond haar houdt wat water vast, waardoor het soepel blijft. Hete, droge lucht onttrekt dat water en kan de haarschubben ruwer maken. Daarom voelt het haar van sommige mensen na een lange sessie droog en stroachtig aan.

Je hoofd bevindt zich ook op de heetste plek. Warmte stijgt op, dus in een Finse sauna is de lucht rond je hoofd meestal het warmst van de hele ruimte: op de bovenste bank vaak 80 °C (176 °F) of meer. Je huid koelt af door te zweten. Je haar kan dat niet.

Voor de meeste mensen is het resultaat enige droogheid en geen blijvende schade. Stijltangen en krultangen zijn veel belastender, omdat ze de hitte rechtstreeks op het haar drukken. Een sauna werkt langzamer, maar het effect kan zich opstapelen als je meerdere keren per week gaat en je haar niet beschermt.

Gekleurd, geblondeerd en krullend haar

Bij kleuren en blonderen wordt de buitenste laag van het haar geopend. Daardoor verliest behandeld haar al meer vocht en breekt het sneller dan onbehandeld haar. De hitte en droogte van de sauna treffen dus haar dat al belast is. Heb je je haar net laten kleuren of blonderen, vraag dan je kapper hoe lang je moet wachten voordat je naar de sauna gaat.

Krullend, kroezend en van nature droog haar heeft ook meer verzorging nodig. Dermatologen van de American Academy of Dermatology adviseren mensen met droog of krullend haar om conditioner over de hele haarlengte te verdelen, en niet alleen in de punten. Dat is ook voor en na een saunabezoek het overwegen waard.

Dit betekent niet dat je de sauna moet vermijden. Het betekent dat juist deze haartypen het meeste hebben aan bescherming.

Saunahoeden

Een saunahoed is meestal gemaakt van dik wolvilt, soms van linnen of katoen. Hij werkt als isolatie: de droge vezels vertragen hoe snel de hitte je hoofd bereikt. Veel vaste bezoekers zeggen dat ze daardoor comfortabeler in de warmte kunnen zitten. De hoed houdt je haar bovendien uit de heetste lucht en beschermt het tegen de stoomstoot wanneer iemand water op de stenen giet.

Er is heel weinig onderzoek naar saunahoeden, dus beschouw comfort als het belangrijkste voordeel. Was je hoed af en toe, want hij neemt zweet op. Heb je er geen, dan doet een losjes om je hoofd gewikkelde katoenen handdoek ongeveer hetzelfde. Onze gids over wat je in de sauna draagt behandelt de rest van je uitrusting.

Zo bescherm je je haar

Vooraf

• Spoel en verzorg het. Maak je haar nat en verdeel een beetje conditioner of een product dat je niet uitspoelt over de lengtes. Veel zwemmers doen hetzelfde voordat ze een zwembad met chloor ingaan.
• Bind het vast. Met een losse knot of vlecht blijft lang haar van je nek en schouders. Gebruik een stoffen haarelastiek in plaats van een metalen klem: metaal wordt snel heet.

Tijdens je bezoek

• Bedek het. Draag een saunahoed of een handdoek.
• Ga lager zitten als je haar of hoofdhuid onaangenaam heet aanvoelt. De lagere banken zijn koeler, zoals onze gids over saunatemperatuur uitlegt.

Achteraf

• Spoel en verzorg het opnieuw. Was je hoofdhuid met shampoo als je veel hebt gezweet en gebruik daarna conditioner voor de lengtes.
• Wees voorzichtig. Haar is kwetsbaar wanneer het nat is. De American Academy of Dermatology raadt een kam met wijde tanden aan in plaats van een borstel, en adviseert om het haar in een handdoek te wikkelen in plaats van ermee te wrijven.
• Gebruik de föhn met mate. Laat je haar aan de lucht drogen als dat kan, of gebruik een lage of middelhoge warmtestand.

Je hoofdhuid

Je hoofdhuid zweet, net als de rest van je huid. Als je vaak gaat en je haar niet goed uitspoelt, kunnen zweet en talg zich ophopen en jeuk veroorzaken. Een snelle spoel- en wasbeurt achteraf lost dat meestal op.

Heb je een hoofdhuidaandoening zoals psoriasis of eczeem, dan geldt hetzelfde advies als voor de huid elders op je lichaam: kijk hoe je huid reageert en lees onze gids over de sauna en je huid.

En haaruitval? We konden geen onderzoek vinden dat saunagebruik met haaruitval in verband brengt. Haaruitval heeft veel mogelijke oorzaken. Verlies je meer haar dan normaal, ga dan naar een huisarts of dermatoloog in plaats van de sauna de schuld te geven.

Stoombaden, zwembaden en koude duiken

Stoombaden zijn minder heet dan sauna’s, maar de lucht is er zeer vochtig. Je haar wordt dus nat en blijft dat ook. Nat haar is het kwetsbaarst, dus houd het vastgebonden en behandel het na afloop voorzichtig.

Hoort een zwembad bij je spabezoek, dan kan chloor je haar ook belasten. Vooraf conditioner gebruiken helpt daar eveneens, net als een badmuts. Koude duiken zijn voor je haar geen probleem, maar lang haar heeft op een winteravond veel tijd nodig om te drogen. Neem daarom een muts mee voor de weg naar huis.

Waar kun je heen?

Op foto’s van Londense buurtsauna’s, zoals die bovenaan deze pagina, zie je veel saunahoeden. Een paar plekken om te proberen:

Community Sauna Baths Stratford

London · Buurtsauna

The Sauna Society Dublin

Dublin · Buitensauna

The Good Sauna

Manchester · Finse sauna

Veelgestelde vragen