Infraroodsauna en afvallen: wat klopt er?

Honderden calorieën verbranden, tot 600 per sessie, terwijl je zit te ontspannen. Een versie van die belofte staat op menukaarten van infraroodstudio's en websites voor thuiscabines. Het klinkt exact en wetenschappelijk. Dat is het niet. De herkomst van dat getal verklaart waarom.

Deze gids onderzoekt de claims over infrarood. Lees voor sauna's en gewicht in het algemeen helpt de sauna om af te vallen?.

De claims die je tegenkomt

Infraroodmarketing herhaalt vaak dezelfde ideeën:

• een sessie verbrandt ergens tussen 300 en 600 calorieën
• in de cabine zitten is als trainen zonder te bewegen
• infrarood laat vet smelten of laat je vet en gifstoffen uitzweten
• infrarood verwarmt je van binnenuit en werkt daardoor beter dan een gewone sauna

De laatste bewering is gemakkelijk te weerleggen. Ver infrarood wordt in de buitenste huidlaag opgenomen en de warmte bereikt de rest van je lichaam via je bloed, net als in elke hete ruimte. De caloriegetallen vergen meer uitleg.

Waar de getallen vandaan komen

De oudste bron die we voor deze getallen vonden is een brief uit 1981 aan het Journal of the American Medical Association, geschreven door Ward Dean, een arts van het Amerikaanse leger. Hij schreef dat 500 g uitzweten in een sauna bijna 300 kilocalorieën kost en suggereerde dat regelmatig saunagebruik de conditietraining voor het hart zou kunnen evenaren.

Het was een brief, geen onderzoek. Begin 1982 reageerde een andere arts, A. J. Searle, in hetzelfde tijdschrift en noemde de claim 'hoogst twijfelachtig'. Zijn argument was eenvoudig: mensen in een warm klimaat zweten meerdere liters per dag. Als elke halve liter 300 calorieën zou verbranden, zouden ze veel meer moeten eten dan mensen op koelere plekken. Dat is volgens hem niet zo. Hij betwijfelde ook dat stilzitten het hart traint zoals beweging dat doet.

Verdubbel de hoeveelheid zweet en dezelfde berekening geeft ongeveer 580 kilocalorieën, dicht bij de 600 die nu wordt genoemd.

Waarom de berekening niet klopt

De 300 komt uit de natuurkunde. Water in damp veranderen kost energie, ongeveer 0.58 kilocalorie per gram. Vermenigvuldig dat met 500 g zweet en je komt uit op ongeveer 290. De problemen zijn:

• De warmte komt vooral uit de sauna. In een hete cabine stroomt warmte van de elementen en lucht je lichaam in. Door te zweten raak je die warmte kwijt. De energie die je zweet verdampt, komt grotendeels van de elektriciteit voor de sauna, niet van je vet.
• Niet al het zweet verdampt. Veel druppelt weg of trekt in je handdoek en voert dus geen warmte af.
• Je stofwisseling verbrandt calorieën. Die stijgt in de warmte iets omdat je hart harder werkt, maar het is een kleine toename bovenop stilzitten.

Wat er in de cabine echt gebeurt

Een klein onderzoek van Cardiff Metropolitan University, online gedeeld door de fabrikant van de gebruikte cabine, toont hoe een hete sessie verloopt. Twaalf gezonde volwassenen zaten 45 minuten in een ver-infraroodcabine van ongeveer 65 °C (149 °F). Hun hartslag steeg van 74 naar 153 slagen per minuut en ieder verloor ongeveer een kilo lichaamsgewicht, vrijwel allemaal zweet. Het volume van hun bloedplasma daalde met ongeveer 12% en was 30 minuten later alweer bijna normaal.

Een hartslag van 150 klinkt als hardlopen, maar doet niet hetzelfde werk. In de warmte klopt je hart vooral sneller om bloed naar je huid te sturen zodat je kunt afkoelen, niet om werkende spieren van brandstof te voorzien. En die kilo op de weegschaal is water dat je moet aanvullen.

Wat het onderzoek laat zien

Wij vonden geen goed uitgevoerd onderzoek waaruit blijkt dat infraroodsessies op zichzelf lichaamsvet verminderen. Onderzoek naar infraroodsauna's is meestal klein en kort en richt zich op ontspanning, herstel na inspanning en, in Japan, warmtetherapie voor hartpatiënten onder toezicht.

Het sterkste bewijs voor sauna's in het algemeen, uit langdurig Fins onderzoek, gaat over hartgezondheid, niet gewicht. Lees meer over wat infrarood kan bieden bij voordelen van infraroodsauna's en over de claim 'gifstoffen uitzweten' bij sauna en ontgifting.

Waar infrarood kan helpen

Een infraroodsessie verbrandt geen vet, maar kan het makkelijker maken om dingen vol te houden die wel werken:

• Herstel. In een klein Fins onderzoek uit 2015 leken 30 minuten in een ver-infraroodsauna mannen te helpen herstellen na een duurtraining. Als je je minder uitgeput voelt, wordt de volgende training waarschijnlijker.
• Een routine die je leuk vindt. Een geboekte sauna na de sportschool is een beloning die sommige mensen helpt door te gaan.
• Tot rust komen. Stress en weinig slaap maken gezond eten lastiger. Een halfuur rustige warmte helpt veel mensen ontspannen.

Weeg jezelf op een gewone ochtend, niet vlak na een sessie, en beoordeel je voortgang niet op dat getal na de sauna.

Wie voorzichtig moet zijn

Gebruik een sauna nooit om snel gewicht uit te zweten, bijvoorbeeld voor een weging. Snel veel vocht verliezen kan duizeligheid, krampen en hitte-uitputting veroorzaken. Drink voor en na, ga niet met honger of na alcohol naar binnen en overleg eerst met een arts als je zwanger bent, een hartaandoening, diabetes of nierziekte hebt, of medicijnen gebruikt die bloeddruk of vochtbalans beïnvloeden, zoals plastabletten.

Deze gids geeft algemene informatie, geen medisch advies.

Waar kun je een infraroodsauna proberen?

Find My Sauna vermeldt 920 locaties met een infraroodsauna. In deze steden zijn er de meeste:

Clear Mind Studio Fremantle

Perth · Privé-infraroodruimtes

Sona Rooms

Melbourne · Infrarood en contrasttherapie

Real Deal Wellness

San Diego · Privé-infraroodruimtes

Veelgestelde vragen